Hoe staat het er voor met Fietsstad Rotterdam? Een rondetafelgesprek.

Hoe staat het er voor met Fietsstad Rotterdam? Een rondetafelgesprek.

De afgelopen vier jaar is hard gewerkt om van Rotterdam een fietsstad te maken. Ondanks dat de stad de ambitie om Fietsstad te worden niet haalde, zit de politieke aandacht voor fietsen in de lift. De gemeenteraadsverkiezingen zijn achter de rug. Om het nieuwe college aan het denken te zetten en om te kijken naar de kansen voor Rotterdam gingen we in gesprek met vier kritische Rotterdammers.

TEKST MARK VAN DER LINDEN / FRANK KWANTEN › BEELD ROTTERDAM PARTNERS

Hoe kijken zij aan tegen de staat van het fietsen in Rotterdam? Als Rotterdam radicaal kiest voor een slimme, duurzame, gezonde en schone stad moeten de keuzes voor de bijpassende infrastructuur dan ook niet radicaler? Maurits Lopes Cardozo (ML) van Bike-minded, Cemile Sezer (CS) van Sezer consult, Soigneur-oprichter en KNWU-directeur Vincent Luyendijk (VL) en journalist Inge Janse (IJ) troffen elkaar eind januari op de Delta Cycling Campus. Rotterdam heeft de ambitie om als fietsstad gezien te worden. Hoe staan we ervoor?

CS: “Historisch gezien is Rotterdam een arbeidersstad waar de fiets minder aanzien had, dat merk je vandaag de dag nog steeds.”

ML: “Ze willen wel een fietsstad worden, maar de autocultuur zit er nog ingebakken. Je ziet een soort clusteraanpak ontstaan door verschillende organisaties en instanties die op heel veel verschillende manieren laten zien dat de fiets een alternatief is voor de auto. Daar komt bij dat, door het wegvagen van een groot deel van de stad in de oorlog, wij de meest Amerikaanse stad van Nederland zijn. We hebben de ruimte voor de fiets maar ook voor de auto. Er is veel ruimte, maar die moet je echt vinden om het voor fietsers beter te maken.”

VL: “Havenbaronnen hebben na het bombardement in 1940 het verkeer rondom Rotterdam geoptimaliseerd om de haven goed te bereiken. ‘Het is een zegen dat de stad gebombardeerd is’, dat heb ik letterlijk gelezen. De vraag is of het vertrekpunt van de haven vandaag de dag nog altijd het goede vertrekpunt is.”

WAT VINDEN JULLIE VAN DE NIEUWE COOLSINGEL? IS DAT EEN GEMISTE KANS OM EEN STATEMENT TE MAKEN?

ML: “Aan de ene kant positief, omdat de stad het gebruik van de fiets stimuleert, maar ze kiezen ook voor de auto. Blijkbaar hebben we op de Coolsingel toch auto’s nodig.”

VL: “Er is geen enkele reden om met de auto op de Coolsingel te komen.”

CS: “Het bedrijfsleven, dat wordt gezien als motor voor de stad, heeft een lobby gevoerd om toch autoverkeer te houden op de Coolsingel. De bureaucratie in Nederland om dat te veranderen is immens.”

ML: “De fietsgeneratie komt er aan. Steeds meer hoogopgeleide mensen hebben geen rijbewijs, geen auto en dan zal vanzelf de vraag aan winkeliers komen waarom ze op plekken hun fiets niet of onvoldoende kunnen stallen. De fietsgeneratie gaat momentum krijgen.”

‘De fietsers zelf zijn een te kleine groep met te weinig belangen om een omslag teweeg te brengen’

ZOU ROTTERDAM EEN FIETSWIJK MOETEN KRIJGEN?

ML: “Ik zou het wel tof vinden als we in Rotterdam een fietswijk maken. Een iconische wijk waar wij als fietsliefhebbers allemaal graag komen wonen.”

VL: “Ik heb een plannetje klaarliggen om mijn wijk met een paar slimme aanpassingen om te turnen tot fietswijk.”

CS: “In Turkije heb je wijken waar geen auto’s rijden. Je ziet daar alleen maar fietsers, wandelaars en veel paarden. Heel veel mensen willen daar graag wonen. De zuurstof is daar beter. De lucht schoner.”

ML: “Ik denk dat je nieuwe mensen zou aantrekken voor Rotterdam om hier te komen fietsen.”

VL: “De kwaliteit van leven en het gelukscijfer gaat daar echt omhoog, maar ik weet dat er mensen en instanties zijn die niet om te praten zijn in mijn wijk.”

ML: “Er zijn blokken of plekken in de stad die leeg worden geruimd door verschillende oorzaken. Daar zou je kunnen laten zien hoe tof het is en dat het werkt.”

VL: “Je moet ook ‘via rechts’ vertellen wat de voordelen zijn. Bijvoorbeeld dat je huis meer waard wordt.”

IJ: “In Engeland zijn er wijken waar je met de auto niet in mag. In Nederland zijn we dat niet gewend. Bij mij in Delfshaven rijden bijna geen auto’s. Daar word ik echt rustig van. De logica van hoe en dat er auto’s aanwezig zijn is heel vreemd. Er worden allerlei huizen onder architectuur neergezet, maar vervolgens parkeert iedereen een Kia voor de deur.”

CS: “De straten zijn niet ingericht voor fietsen en de meeste mensen moeten heel veel handelingen doen om te gaan fietsen. In de auto stappen is makkelijk met één klik op de sleutel en de deuren gaan open. We moeten mensen met en zonder auto laten ervaren wat de voordelen zijn van de fiets; de vrijheid, de autonomie. Ze moeten zich veilig voelen en dat doen ze nu vaak niet.”

WAAROM WORDT ERVOOR EEN COMPROMIS GEKOZEN BIJ DE HERINRICHTING VAN DE COOLSINGEL, MAAR OOK BIJVOORBEELD OP DE NIEUWE BINNENWEG OF DE STRAATWEG?

ML: “Er worden heel veel goede oplossingen bedacht in Rotterdam, maar er is geen overkoepelende visie waarin een streep wordt getrokken door het stimuleren van de auto. Je moet een stip op de horizon zetten en het integraal bekijken. Er wordt gesproken over de city launch of over warmtesensoren op de stoplichten. Dat zijn kleine, leuke oplossingen, maar het is nog niet op het niveau van Kopenhagen met driestrooksfietspaden voor verschillende snelheden.

IJ: “Ik vind dat exemplarisch voor politieke keuzes. De politiek zegt bijvoorbeeld dat de fossiele industrie eruit gaat en haast zich vervolgens te zeggen; daar komt een nieuwe industrie voor in de plaats. Ze durven niet te zeggen dat die overgang in het begin pijn gaat doen. Zo geldt het ook voor het fietsen. Ze durven niet te zeggen dat de stad, als we echt voor fietsers kiezen, een minder leuke stad wordt voor automobilisten.”

IJ: “Er zou een partij moeten zijn die zegt ‘prima, het wordt hier minder leuk voor auto’s. Houdoe!’ Alle acties die nu worden gedaan om de fiets te promoten, worden ondernomen in ruimte die de auto niet in de weg zit. De fietsers zelf zijn een te kleine groep met te weinig belangen om van onderuit een omslag teweeg te brengen. Dat zal toch op een autocratische wijze via de gemeente moeten.”

CS: “Je moet echt de politiek achter je krijgen. Ik geloof in belangenbehartiging. In aanloop naar de verkiezingen en daarna moeten we de dialoog met de politieke partijen voeren.

VL: “Een autocratische aanpak staat wel haaks op de clusteraanpak.”

IJ: “Je moet de krachten bundelen.”

ML: “Ik zie wel iets in een uitprobeerfase. Pak een gebied integraal aan en ga proefdraaien. Laat de buurt ervaren wat de daadwerkelijke effecten zijn. Je moet proberen zoveel mogelijk flexibiliteit te houden op straat. Als je de stad als organisme ziet: in de evolutie overleeft het organisme dat zich het meest kan aanpassen.”

Reacties zijn uitgeschakeld.