Data-analyse klimtijdrit Topcompetitie; het belang van pacing.

Data-analyse klimtijdrit Topcompetitie; het belang van pacing.

Gisteren stond de klimtijdrit in de Topcompetitie op het programma. Een zeer belangrijk onderdeel in het regelmatigheidsklassement. De klimtijdrit is een zeer specifieke inspanning die een secure voorbereiding, een goed plan en een strakke uitvoering behoeven. Een analyse van de Pacing Strategy van Ike Groen en Jens van den Dool.

Pacing plan
De voorbereiding van de klimtijdrit begint met het opstellen van een pacing plan voor de wedstrijd. Het profiel van de wedstrijd wordt geanalyseerd. Aangezien het gaat om een heuvelachtige klimtijdrit, is het hoogteprofiel van het parcours erg wisselend. Dit profiel wordt opgedeeld in verschillende segmenten: een klim, een vlakker stuk, een afdaling, weer een klim, etcetera. Het profiel en de opdeling ervan in de verschillende segmenten is in de onderstaande afbeelding goed te zien.


Vervolgens wordt voor elk van de segmenten een gepland wattage berekend aan de hand van het %FTP*  van de specifieke renner. Dit wattage is het vermogen dat de renner op dit segment moet trappen om uit te komen op een goede eindtijd.

FTP = functional threshold power. Oftewel het vermogen wat een renner voor 45-60 min moet kunnen volhouden. Dit is het hoogste vermogen waarop de lactaat concentratie in het bloed constant kan blijven. Kom je erboven dan neemt de verzuring snel toe. Hoe hoger je boven dit wattage zit hoe sneller het potje anaerobe energie (energie vrijgemaakt zonder zuurstof en dus beperkt, ook wel de W’ in het roadpower systeem) leeg gaat.

De segmenten met de ingeschatte %FTP-waardes en de bijpassende vermogens vormen samen een gedetailleerd individueel en specifiek pacing plan. In de praktijk ziet dat er als volgt uit:


De uitvoering
Van tevoren een plan bedenken is cruciaal, maar de uitvoering bepaalt op welke plaats de naam van de renner in de dag uitslag is terug te vinden. Op de dag van de klimtijdrit werd al in de vooravond het parcours van de rit verkend om te kijken hoe de wegen er bij lagen en of op alle segmenten de geplande vermogens haalbaar zijn. Als dat is gebeurd worden de laatste voorbereiding doorgenomen met de ploegleider (en tevens trainer en samensteller van het pacing plan) en wordt waar nodig nog iets veranderd aan de setup van de fiets in samenspraak met de mechanieker.

Na een goede warming up, waarin langzaam wordt opgebouwd richting wedstrijdstatus, is het tijd voor de uitvoering.

De klimtijdrit rond Camerig begon met een vier minuten lange beklimming van de heuvel Camerig. In dit segment, zo kun je in het pacing plan zien, moet meteen een hoog wattage worden getrapt. Hiervoor is de goede warming-up van essentieel.

In de grafiek hieronder kun je heel nauwkeurig zien hoe Ike Groen zijn klimtijdrit indeelde.


Je ziet duidelijk de hoge wattages in het begin, maar ook dat hij in de laatste beklimming (segment 7) nog voldoende energie in de tank had zitten om weer terug te keren naar de hoge wattages. Precies zoals in het plan was berekend. In onderstaande tabel zie je dan ook dat Ike het pacing schema perfect volgde en zodoende zijn vermogen over de hele tijdrit goed kwijt kon.


Over de gehele tijdrit reed Ike Groen dus zoals hierboven getoond vier watt meer dan in zijn Pacing plan was bedacht. Als je naar de tabel kijkt is het dan ook niet geheel verrassend dat Ike een supertijdrit reed. De 15,6 kilometerlange klimtijdrit rondde Ike in 24’39”, goed voor de derde plaats in de daguitslag. Opnieuw een bevestiging van zijn enorme motor en supervorm.

Belang pacing
Pacing, het meest genoemde woord in dit verhaal tot dusver. Dat is niet voor niets, want uit de eerdere afbeeldingen blijkt dat bij het goed volgen van het Pacing plan een goede eindprestatie in het vooruitschiet ligt. Mooi is het verschil in wattage verloop in de tijdrit op het moment dat te hard gestart wordt. Hieronder de vergelijking tussen Ike en Jens.

In de grafiek zijn de geleverde wattages van Ike Groen (blauw) en Jens van den Dool (groen) over elkaar heen gelegd. Aan de groene lijn van Jens is duidelijk te zien dat hij hard van start ging. In het eerste deel van de eerste beklimming leverde hij hogere wattages dan Ike (blauwe lijn) en kon tot twee kilometer die blauwe lijn van Ike goed volgen. Daarna wordt het verschil tussen de twee lijnen steeds groter. Het betekent dat Jens de hoge wattages die hij noteerde direct na de start moeilijk kan vasthouden. In onderstaande tabel een aantal opvallende uitkomsten.


Waar Ike Groen zijn beste een-, twee- en drieminutenwaardes verdeeld over de race, zaten die bij Jens van den Dool allemaal in het eerste gedeelte bergop direct vanuit de start. Hiermee startte Jens boven het geplande en berekende vermogen wat in zijn Pacing plan stond en zakt het wattage richting het einde van de klimtijdrit iets in. Van den Dool is iets te hard van start gegaan, waardoor hij teveel kruit heeft verschoten in het begin. Ike Groen startte iets minder hard, maar kan zijn vermogen op de vlakkere stukken goed vasthouden en volgt daarmee zijn Pacing plan zeer strak, waardoor een supertijd volgt.

Jelle de Jong
Mark van der Linden

Reacties zijn uitgeschakeld.